Όταν μια φράση μένει μέσα μας περισσότερο απ’ όσο θα έπρεπε
Έχεις παρατηρήσει ότι κάποιες φορές μπορεί να ακούσεις δέκα όμορφα λόγια για εσένα και να τα προσπεράσεις σχεδόν αμέσως, αλλά ένα μόνο σχόλιο, μια παρατήρηση ή μια κριτική μπορεί να σε ακολουθεί για ώρες, μέρες ακόμη και χρόνια;
Πάιζεις και ξαναπαίζεις τη συζήτηση στο μυαλό σου.
Αναρωτιέσαι τι εννοούσε πραγματικά ο άλλος.
Αναλύεις ξανά και ξανά κάθε λέξη.
Και, χωρίς καν να το καταλάβεις, αρχίζεις να αμφισβητείς τον ίδιο σου τον εαυτό.
Γιατί άραγε, συμβαίνει αυτό;
Γιατί κάποια λόγια περνούν δίπλα μας χωρίς να μας αγγίζουν, ενώ κάποια άλλα μοιάζουν να πετυχαίνουν ακριβώς το σημείο που πονάει;
Η απάντηση δεν βρίσκεται μόνο σε αυτό που είπε ο άλλος.
Βρίσκεται κυρίως στον τρόπο που ο δικός μας νους επεξεργάζεται αυτά τα λόγια, αλλά και στην προσωπική ιστορία που κουβαλά ο καθένας μας.
Και όσο καλύτερα κατανοούμε αυτόν τον μηχανισμό, τόσο λιγότερη δύναμη αποκτούν πάνω μας οι γνώμες των άλλων.
Δεν μας επηρεάζουν όλες οι γνώμες με τον ίδιο τρόπο
Καθημερινά ακούμε αμέτρητες γνώμες.
Άλλες τις ξεχνάμε σχεδόν αμέσως.
Άλλες, όμως, μοιάζουν να μένουν μέσα μας.
Όχι γιατί είναι απαραίτητα πιο σωστές.
Όχι γιατί ο άνθρωπος που τις εξέφρασε μας γνωρίζει καλύτερα.
Αλλά γιατί συναντούν μέσα μας κάτι που ήδη υπάρχει.
Μια αμφιβολία.
Έναν φόβο.
Μια ανασφάλεια.
Ή μια παλιά πεποίθηση για την αξία μας.
Είναι σαν να πέφτει ένας σπόρος σε γόνιμο έδαφος. Ιδίως αν μέσα μας υπάρχει ήδη η σκέψη «ίσως δεν είμαι αρκετός».
Αν όμως αυτή η πεποίθηση δεν υπάρχει, το ίδιο σχόλιο πιθανότατα θα περάσει χωρίς να αφήσει ιδιαίτερο αποτύπωμα.
Ο εγκέφαλος δεν ακούει μόνο λέξεις
Πολλές φορές πιστεύουμε ότι μας επηρεάζουν τα λόγια.
Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλός μας κάνει κάτι πολύ πιο σύνθετο.
Δεν ακούει μόνο τις λέξεις. Τις ερμηνεύει. Τις συγκρίνει με προηγούμενες εμπειρίες. Τις συνδέει με αναμνήσεις. Και πολύ γρήγορα προσπαθεί να απαντήσει σε ένα βασικό ερώτημα:
«Αυτό σημαίνει κάτι για εμένα; Για την αξία μου; Για τη θέση μου μέσα στις σχέσεις μου;»
Αν το ερμηνεύσει ως σημαντικό, τότε η προσοχή μας στρέφεται αυτόματα σε αυτή τη γνώμη.
Τη σκεφτόμαστε ξανά.
Την αναλύουμε.
Προσπαθούμε να βρούμε αν είναι αληθινή.
Και όσο περισσότερο την επαναλαμβάνουμε μέσα μας, τόσο περισσότερο αποκτά δύναμη.
Γιατί η γνώμη των άλλων έχει τόση σημασία;
Η ανάγκη να μας αποδέχονται οι άλλοι δεν είναι ένδειξη αδυναμίας.
Είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης.
Από τη στιγμή που γεννιόμαστε, η επιβίωσή μας εξαρτάται από τη σχέση με τους ανθρώπους που μας φροντίζουν.
Ο εγκέφαλος, λοιπόν, έχει εξελιχθεί ώστε να δίνει ιδιαίτερη σημασία στα κοινωνικά μηνύματα.
Η αποδοχή μάς δημιουργεί αίσθηση σύνδεσης.
Η απόρριψη μπορεί να βιωθεί ως απειλή.
Γι’ αυτό και η γνώμη των άλλων δεν περνά ποτέ εντελώς αδιάφορη.
Το ζήτημα δεν είναι αν θα μας επηρεάσει.
Το ζήτημα είναι πόσο θα μας επηρεάσει.
Όταν η γνώμη του άλλου συναντά μια δική μας πληγή
Δεν μας αγγίζει κάθε σχόλιο με τον ίδιο τρόπο.
Αν κάποιος μας πει ότι δεν ξέρουμε να παίζουμε βιολί και δεν έχουμε ποτέ ασχοληθεί με τη μουσική, πιθανότατα θα χαμογελάσουμε και θα συνεχίσουμε τη μέρα μας.
Αν όμως αμφισβητήσει κάτι που ήδη φοβόμαστε για τον εαυτό μας, η αντίδραση μπορεί να είναι εντελώς διαφορετική. Γιατί σε αυτή την περίπτωση η γνώμη του άλλου λειτουργεί σαν καθρέφτης. Όχι επειδή αποκαλύπτει απαραίτητα την πραγματικότητα, αλλά επειδή φωτίζει ένα σημείο μέσα μας που ήδη ζητά επιβεβαίωση.
Γι’ αυτό πολλές φορές δεν πληγωνόμαστε μόνο από αυτό που ειπώθηκε. Πληγωνόμαστε από αυτό που ξυπνά μέσα μας.
Η στιγμή που η φωνή του άλλου γίνεται δική μας
Εδώ βρίσκεται ίσως ο σημαντικότερος μηχανισμός.
Ο άλλος μπορεί να είπε κάτι μία μόνο φορά. Εμείς όμως μπορεί να το επαναλάβουμε μέσα μας εκατοντάδες φορές.
«Ίσως έχει δίκιο.»
«Ίσως δεν είμαι αρκετά καλός.»
«Ίσως όλοι αυτό σκέφτονται.»
Και κάπως έτσι συμβαίνει κάτι σχεδόν αόρατο. Σταματάμε να ακούμε τη φωνή του άλλου… και αρχίζουμε να μιλάμε εμείς στον εαυτό μας με τα δικά του λόγια. Η γνώμη του δεν έχει αλλάξει. Αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που την ακούμε. Και, χωρίς καν να το καταλάβουμε, αρχίζει να μοιάζει με δική μας αλήθεια.
Γιατί δύο άνθρωποι αντιδρούν τόσο διαφορετικά;
Δύο άνθρωποι μπορούν να ακούσουν ακριβώς την ίδια φράση και να αντιδράσουν εντελώς διαφορετικά. Ο ένας να συνεχίσει αδιάφορος και ο άλλος να χάσει τον ύπνο του.
Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στα λόγια.
Βρίσκεται στην προσωπική ιστορία του καθενός.
Στις εμπειρίες που έζησε.
Στα μηνύματα που άκουσε μεγαλώνοντας.
Στις σχέσεις που τον διαμόρφωσαν.
Και στις πεποιθήσεις που έχτισε για τον εαυτό του.
Δεν ακούμε μόνο με τα αυτιά μας.
Ακούμε και μέσα από όσα έχουμε ζήσει.
Η αυτογνωσία δεν σημαίνει ότι δεν θα μας επηρεάζει ποτέ κανείς
Πολλοί πιστεύουν ότι η προσωπική ανάπτυξη σημαίνει να μη σε αγγίζει ποτέ καμία κριτική, αλλά δεν είναι αυτός ο στόχος.
Η ευαισθησία δεν είναι αδυναμία.
Το να επηρεαζόμαστε από τους ανθρώπους που αγαπάμε ή εκτιμούμε είναι απολύτως φυσιολογικό.
Η διαφορά βρίσκεται αλλού.
Στο να μπορούμε να αναγνωρίζουμε πότε μια γνώμη αποτελεί χρήσιμη ανατροφοδότηση και πότε ενεργοποιεί μια παλιά ανασφάλεια.
Να μπορούμε να πούμε:
“Αυτό που νιώθω τώρα αξίζει να το εξερευνήσω, αλλά δεν χρειάζεται να το πιστέψω αμέσως.”
Εκεί αρχίζει να γεννιέται η ελευθερία.
Μια διαφορετική ερώτηση
Την επόμενη φορά που μια γνώμη σε πληγώσει, αντί να αναρωτηθείς μόνο:
«Έχει δίκιο;»
δοκίμασε να κάνεις μια ακόμη ερώτηση.
«Τι άγγιξε μέσα μου ώστε αυτή η γνώμη να αποκτήσει τόση δύναμη;»
Ίσως εκεί να βρίσκεται η πραγματική απάντηση.
Γιατί πολλές φορές το σημαντικότερο δεν είναι τι είπε ο άλλος.
Είναι τι ενεργοποίησε μέσα μας.
Και αυτό δεν είναι λόγος να μας κατηγορήσουμε.
Είναι μια πρόσκληση να γνωρίσουμε βαθύτερα τον εαυτό μας.
Η γνώση είναι το πρώτο βήμα προς την ελευθερία
Οι γνώμες των άλλων θα υπάρχουν πάντα.
Δεν μπορούμε να τις ελέγξουμε.
Μπορούμε όμως να μάθουμε να αναγνωρίζουμε πότε μια γνώμη είναι απλώς μια άποψη και πότε συναντά μια δική μας, ανεπούλωτη ιστορία.
Γιατί όσο περισσότερο γνωρίζουμε τον εαυτό μας, τόσο λιγότερο χρειάζεται να δανειζόμαστε την αξία μας από τα μάτια των άλλων.
Η πραγματική αυτοπεποίθηση δεν γεννιέται όταν όλοι μας επιβεβαιώνουν.
Γεννιέται όταν μπορούμε να ακούμε τη γνώμη των άλλων χωρίς να χάνουμε τη σχέση με τη δική μας αλήθεια.
Παρακολουθήστε το βίντεο:
